Miras payları, Türk Medeni Kanunu’ndaki zümre sistemine göre belirlenir. Sağ kalan eş; murisin altsoyuyla birlikte mirasın dörtte birini, ana baba zümresiyle yarısını, büyükana ve büyükbaba zümresiyle dörtte üçünü alır. Kalan pay, o zümredeki mirasçılar arasında eşit paylaşılır.
Hesaplama
Hesap yalnızca yasal mirasçılık paylarını gösterir. Vasiyetname, mirastan feragat, mirasın reddi veya muvazaalı devirler payları değiştirir; saklı pay hesabı ayrıca yapılır.
Zümre sistemi nasıl işler?
Türk hukukunda mirasçılar zümrelere ayrılır. Önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümre mirastan pay alamaz.
Birinci zümre murisin altsoyudur: çocuklar, onlar yoksa torunlar. İkinci zümre anne ve baba ile onların altsoyu, yani kardeşlerdir. Üçüncü zümre büyükanne ve büyükbabalar ile onların altsoyudur.
Zümre içinde paylar eşittir; ölmüş bir mirasçının payı kendi altsoyuna geçer. Buna halefiyet denir.
Sağ kalan eşin payı
Eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir: altsoyla birlikte mirasın dörtte biri, ana baba zümresiyle birlikte yarısı, büyükana ve büyükbaba zümresiyle birlikte dörtte üçü.
Bu zümrelerden hiçbirinde mirasçı yoksa mirasın tamamı sağ kalan eşe kalır.
Mal rejiminden doğan alacak, miras payından ayrıdır. Önce mal rejimi tasfiye edilir, kalan değer tereke olarak paylaştırılır.
Saklı pay nedir?
Saklı pay, murisin tasarrufla ortadan kaldıramayacağı asgari paydır. Altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve baba için dörtte biri, sağ kalan eş için ise durumuna göre yasal payın tamamı veya dörtte üçüdür.
Saklı payı zedeleyen kazandırmalara karşı tenkis davası açılır. Dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Mirastan mal kaçırma amacıyla yapılan devirlerde ise muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası gündeme gelir; bu dava süreye bağlı değildir.
Sık sorulan sorular
Eşin miras payı ne kadar?
Çocuklarla birlikte mirasın dörtte biri, anne baba zümresiyle birlikte yarısı, büyükanne ve büyükbaba zümresiyle birlikte dörtte üçüdür. Başka mirasçı yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Çocuklar arasında pay farkı olur mu?
Olmaz. Çocuklar eşit pay alır; evlilik dışı doğan çocuk da soybağı kurulmuşsa aynı haklara sahiptir. Ölmüş çocuğun payı kendi altsoyuna geçer.
Vasiyetname payları değiştirir mi?
Değiştirebilir; ancak saklı paylar korunur. Saklı payı aşan tasarruflar, mirasçının açacağı tenkis davasıyla saklı payı karşılayacak ölçüde indirilir.
Mirasçılık belgesi nereden alınır?
Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır. Yabancı unsur bulunan ya da nüfus kayıtlarında belirsizlik olan hâllerde mahkemeye başvurmak gerekir.
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonucu bağlayıcı bir hesap değil, tahmini bir tutardır. Somut dosyada tutar; ücret ekleri, çalışma süresi, fesih şekli ve mahkemenin takdirine göre değişir.