İşe iade davası kazanıldığında iki ayrı alacak doğar: işveren işe başlatmazsa ödenen dört ile sekiz aylık ücret tutarındaki iş güvencesi tazminatı ve kararın kesinleşmesine kadar en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücreti. Boşta geçen süre ücreti, işe başlatılsa da ödenir.
Hesaplama
Ay sayısını mahkeme belirler; kıdem arttıkça üst sınıra yaklaşır. Boşta geçen süre ücretinden sigorta primi ve vergi kesilir, iş güvencesi tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir.
İşe iade davası kazanılınca ne ödenir?
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verdiğinde işçinin işe iadesine hükmeder ve aynı kararda iki tutarı belirler.
Birincisi iş güvencesi tazminatıdır: işveren işçiyi süresinde işe başlatmazsa ödenir ve dört ile sekiz aylık ücret arasında belirlenir. Kıdem arttıkça mahkeme üst sınıra yaklaşır.
İkincisi boşta geçen süre ücretidir: kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan sürenin en çok dört aylık kısmı için ücret ve diğer haklar ödenir. Bu alacak, işçi işe başlatılsa da ödenir.
İşe başvuru ve süreler
İşçi, kararın kesinleşmesinin kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır. Başvurmazsa fesih geçerli hâle gelir ve yalnızca kıdem ve ihbar tazminatı hakları kalır.
İşveren, başvurudan itibaren bir ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır. Başlatmazsa iş güvencesi tazminatı doğar.
Dava öncesinde arabuluculuk zorunludur: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya, anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesine başvurulur.
Kimler işe iade davası açabilir?
İşyerinde en az otuz işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması gerekir.
İşveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü yöneten işveren vekilleri bu korumadan yararlanamaz.
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir; savunma alınmadan yapılan fesihler bu nedenle sıklıkla geçersiz sayılır.
Sık sorulan sorular
İş güvencesi tazminatı kaç aylık ücrettir?
Dört ile sekiz aylık brüt ücret arasında mahkemece belirlenir. Kıdemi yüksek işçilerde üst sınıra yaklaşılır. Bu tazminat, işveren işçiyi süresinde işe başlatmazsa ödenir.
Boşta geçen süre ücreti her hâlde ödenir mi?
Evet. İşçi işe başlatılsa da başlatılmasa da, kararın kesinleşmesine kadar geçen sürenin en çok dört aylık kısmı için ücret ve diğer hakları ödenir.
İşe başlamak için ne kadar sürem var?
Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmanız gerekir. Süresinde başvurulmazsa fesih geçerli sayılır ve iş güvencesi tazminatı istenemez.
Kıdem ve ihbar tazminatı ayrıca alınır mı?
İşe başlatılmayan işçi kıdem ve ihbar tazminatına da hak kazanır. Daha önce ödenmişse, boşta geçen süre ücreti ve tazminat hesabında mahsup edilir.
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonucu bağlayıcı bir hesap değil, tahmini bir tutardır. Somut dosyada tutar; ücret ekleri, çalışma süresi, fesih şekli ve mahkemenin takdirine göre değişir.