İhbar tazminatı, bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde ödenir. Süre kıdeme göre iki ile sekiz hafta arasında değişir ve tazminat, bu süreye denk gelen giydirilmiş brüt ücret tutarındadır. İhbar tazminatından damga vergisi ve gelir vergisi kesilir; SGK primi kesilmez.
Hesaplama
Gelir vergisi kişinin yıl içindeki kümülatif matrahına göre değiştiğinden sonuca dahil edilmez; tutar damga vergisi sonrasıdır.
Bildirim süreleri kaç hafta?
Bildirim süreleri işçinin o işyerindeki çalışma süresine göre belirlenir ve kanunun öngördüğü asgari sürelerdir. Sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz.
Süreye uymadan fesheden taraf, bu süreye ait ücret tutarında tazminat öder. Yükümlülük karşılıklıdır: bildirim yapmadan ayrılan işçi de işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir.
Bildirim süresi içinde işçiye günde en az iki saat iş arama izni verilir; işveren dilerse süreye ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi derhâl sona erdirebilir.
| Çalışma süresi | Bildirim süresi | Gün karşılığı |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 28 gün |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta | 42 gün |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün |
Hangi fesihlerde ihbar tazminatı ödenmez?
Haklı nedenle derhâl fesihte ihbar tazminatı doğmaz. İşverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle yaptığı fesih ile işçinin haklı nedenle yaptığı fesih bu kapsamdadır.
Belirli süreli sözleşmeler kendiliğinden sona erdiği için kural olarak ihbar tazminatı gerektirmez. Ancak esaslı bir neden olmadan zincirleme yapılan belirli süreli sözleşmeler belirsiz süreli sayılabilir.
Deneme süresi içinde yapılan fesihlerde de bildirim süresi aranmaz; bu sürede taraflar sözleşmeyi tazminatsız feshedebilir.
Kıdem tazminatından farkı nedir?
Kıdem tazminatı çalışma süresinin karşılığıdır ve en az bir yıl çalışma şartına bağlıdır. İhbar tazminatı ise bildirim süresine uyulmamasının karşılığıdır; süre şartı yoktur, altı aydan az çalışan işçi de hak kazanabilir.
Kıdem tazminatını yalnızca işçi talep edebilir; ihbar tazminatını her iki taraf da isteyebilir.
Kesintiler de farklıdır: kıdemden yalnızca damga vergisi, ihbardan hem damga hem gelir vergisi kesilir. Kıdemdeki tavan sınırı ihbar tazminatında uygulanmaz.
Sık sorulan sorular
İhbar tazminatı kaç haftalık ücret kadardır?
Çalışma süresine göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık giydirilmiş brüt ücret kadardır. Altı aydan az çalışanda 2 hafta, üç yıldan fazla çalışanda 8 haftadır.
İstifa eden işçi ihbar tazminatı öder mi?
Haklı bir neden olmadan ve bildirim süresine uymadan ayrılırsa öder. İşveren bu tutarı talep edebilir; uygulamada son ücretten mahsup edilmek istenir. Haklı nedenle fesihte böyle bir yükümlülük doğmaz.
İhbar tazminatından hangi vergiler kesilir?
Damga vergisi ve gelir vergisi kesilir; SGK primi kesilmez. Gelir vergisi oranı kişinin yıl içindeki kümülatif vergi matrahına göre değişir.
İhbar ve kıdem birlikte alınabilir mi?
Alınabilir. İşverence haksız olarak çıkarılan ve en az bir yıl çalışmış işçi her iki tazminatı birlikte talep edebilir. Bordroda ayrı kalemler hâlinde gösterilmesi gerekir.
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonucu bağlayıcı bir hesap değil, tahmini bir tutardır. Somut dosyada tutar; ücret ekleri, çalışma süresi, fesih şekli ve mahkemenin takdirine göre değişir.