İş Kanunu'nun 25. maddesi, işverene bildirim süresi beklemeksizin derhal fesih hakkı tanır. Sebepler dört grupta toplanır: sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller, zorlayıcı sebepler ve işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması. Ahlak ve iyi niyet kurallarına dayanan fesihte işveren kıdem tazminatı ödemez. Ancak 26. maddeye göre bu fesih yetkisi, işverenin olayı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır; süre geçerse fesih haklılığını yitirir.
İşveren hangi hâllerde derhal fesih yapabilir?
İş Kanunu'nun 25. maddesine göre süresi belirli olsun veya olmasın işveren, maddede sayılan hâllerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce ya da bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.
Sebepler dört başlıkta toplanır. Birincisi sağlık sebepleridir: işçinin kendi kastından, derli toplu olmayan yaşayışından ya da içkiye düşkünlüğünden doğan bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi. Ayrıca tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğunun ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması da bu gruba girer.
İkincisi ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllerdir; uygulamada tazminatsız çıkarmaların büyük bölümü buraya dayanır. Üçüncüsü zorlayıcı sebepler, dördüncüsü işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması hâlidir.
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hâller
Madde bu hâlleri tek tek sayar. İşçinin, sözleşme yapılırken kendisinde bulunmayan nitelikleri varmış gibi göstererek veya gerçeğe uygun olmayan bilgiler vererek işvereni yanıltması; işveren ya da aile üyelerinin şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemesi veya işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması bunların başında gelir.
Devamı şöyledir: işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunmak; işverene, ailesine ya da başka bir işçiye sataşmak, işyerine sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ya da bu maddeleri işyerinde kullanmak; işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunmak.
Ayrıca işyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemek; kendisine hatırlatıldığı hâlde görevlerini yapmamakta ısrar etmek; kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmek ya da işyerine ait makine ve eşyayı otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara uğratmak da sayılan hâller arasındadır.
Devamsızlık kaç gün olursa fesih sebebi olur?
Madde bu konuda nettir: işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü, ya da bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç iş günü işine devam etmemesi haklı fesih sebebidir. Üç ayrı ölçüt birbirinin alternatifidir; birinin gerçekleşmesi yeterlidir. Devamsızlığın haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığı ise ayrıca değerlendirilir.
Altı iş günü kuralı: en sık yapılan hata
İş Kanunu'nun 26. maddesi, haklı fesih hakkını süreye bağlar ve bu süre uygulamada çok sayıda feshin geçersiz sayılmasına yol açar.
Maddeye göre 24 ve 25. maddelerde gösterilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz.
Burada iki süre birlikte işler: öğrenmeden itibaren altı iş günü ve fiilden itibaren bir yıl. Altı iş günü takvim günü değildir; iş günü hesabıyla sayılır. İşveren olayı öğrendikten sonra soruşturma yapıp beklerse süre işlemeye devam eder ve geçtiğinde fesih haklılığını yitirir, işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır.
Bir yıllık sürenin istisnası
Kanun bir istisna getirir: işçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde bir yıllık süre uygulanmaz. Yani işçinin menfaat temin ettiği hırsızlık, zimmet veya benzeri fiillerde, olayın üzerinden bir yıldan fazla geçmiş olması tek başına feshi engellemez. Altı iş günlük süre ise bu hâlde de geçerlidir.
Haklı fesihte hangi haklar ödenir, hangileri ödenmez?
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık sebebiyle yapılan haklı fesihte işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. İhbar tazminatı da ödenmez, çünkü fesih derhâl ve bildirim süresi beklenmeksizin yapılmaktadır.
Buna karşılık işçinin doğmuş ve ödenmemiş hakları etkilenmez. Birikmiş ücret alacağı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ve genel tatil ücretleri ile kullanılmayan yıllık izin ücreti her hâlde ödenir. Haklı fesih, geçmişe dönük alacakları ortadan kaldırmaz.
Sağlık sebepleri ve zorlayıcı sebeplerle yapılan fesihlerde ise durum farklıdır; bu hâllerde işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir. Bu nedenle fesih bildiriminde hangi bende dayanıldığının açıkça yazılması, hem işveren hem işçi bakımından belirleyicidir.
İşçi ne yapabilir?
Feshin haklı olup olmadığı tartışmalıysa izlenecek yol bellidir. İşe iade şartları varsa, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir; arabuluculuk, işe iade davasında dava şartıdır.
İşe iade şartları yoksa ya da işçi işe dönmek istemiyorsa, kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacakları için arabuluculuk sonrasında dava açılır. Bu alacaklar bakımından da arabuluculuk dava şartıdır.
İspat bakımından önemli bir ayrıntı vardır: haklı fesih sebebinin varlığını ispat yükü işverendedir. Tutanaklar, tanık beyanları, kamera kayıtları ve savunma istem yazısı bu noktada belirleyici olur. Savunma alınmadan yapılan fesihler, özellikle performans ve davranış gerekçeli olanlarda sakatlanır. Sivas'ta görülen işçilik alacağı davaları Sivas İş Mahkemesi'nde takip edilir.
İlgili çalışma alanı: İş Hukuku, Alacak Tahsili.
Dayanak mevzuat
- 4857 s. İş Kanunu m.25 (işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı)
- 4857 s. İş Kanunu m.26 (derhal fesih hakkını kullanma süresi: altı iş günü / bir yıl)
- 4857 s. İş Kanunu m.24 (işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı)
- 4857 s. İş Kanunu m.17 (bildirim süreleri)
- 7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu m.3 (zorunlu arabuluculuk)
Sık sorulan sorular
İşveren haklı feshi ne kadar sürede yapmalı?
İş Kanunu'nun 26. maddesine göre ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hâllerinde fesih yetkisi, olayı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.
Kaç gün devamsızlık işten çıkarma sebebidir?
İzinsiz veya haklı sebep olmaksızın ardı ardına iki iş günü, bir ay içinde iki defa tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda üç iş günü devamsızlık haklı fesih sebebidir.
Haklı fesihte hiçbir ödeme yapılmaz mı?
Kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez; ancak birikmiş ücret, fazla mesai, tatil ücretleri ve kullanılmayan yıllık izin ücreti gibi doğmuş alacaklar her hâlde ödenir.
Bir yıl geçmişse işveren yine de fesih yapabilir mi?
Kural olarak hayır. Ancak İş Kanunu 26'ya göre işçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde bir yıllık süre uygulanmaz; altı iş günlük süre ise yine işler.
Haklı sebebi kim ispat eder?
İşveren. Haklı fesih sebebinin varlığını ispat yükü işverendedir; tutanak, tanık, kamera kaydı ve savunma istem yazısı bu noktada belirleyicidir.
Sivas Barosu’na kayıtlı avukat. Sözleşme Hukuku başta olmak üzere dava takibi ve danışmanlık.
Bu yazı 2 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Kanun değişiklikleri ve somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.