Sözleşme Hukuku soruları

Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddesine göre kanunda aksine hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. 147. madde ise bazı alacaklar için beş yıl öngörür: kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi dönemsel edimler, vekâlet ve eser sözleşmesinden doğan alacaklar bunlar arasındadır.

Türk Borçlar Kanunu’nun 12. maddesine göre sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir. Ancak kanunda şekil öngörülmüşse bu kural olarak geçerlilik şeklidir ve uyulmadan kurulan sözleşme hüküm doğurmaz. Taşınmaz satışı gibi işlemler resmî şekle tabidir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesine göre kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür. Hükümlerden bir kısmının geçersizliği diğerlerini etkilemez; ancak o hükümler olmadan sözleşmenin yapılmayacağı anlaşılırsa tamamı hükümsüz olur.

Gerekmez. Türk Borçlar Kanunu’nun 180. maddesine göre alacaklı hiçbir zarara uğramamış olsa bile kararlaştırılan cezanın ifası gerekir. 179. maddeye göre ceza, sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi için kararlaştırılmışsa alacaklı ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 28. maddesi aşırı yararlanmayı düzenler: edimler arasında açık bir oransızlık varsa ve bu, zarar görenin zor durumda kalmasından, düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılarak sağlanmışsa, zarar gören sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürebilir veya edimler arasındaki farkın giderilmesini isteyebilir.

Beş yıldır. Türk Borçlar Kanunu’nun 147. maddesi kira bedellerini, anapara faizlerini ve ücret gibi dönemsel edimleri beş yıllık zamanaşımına tabi tutar. Genel kural olan on yıllık süre, kanunda özel süre öngörülmeyen alacaklar için uygulanır.