İşsizlik ödeneği, kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden sigortalıya İŞKUR tarafından ödenen aylık bir gelirdir. Ödenek için son 120 gün hizmet akdine tabi çalışmış olmak ve son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak gerekir. Tutar, son dört ayın prime esas günlük kazanç ortalamasının yüzde kırkıdır ve brüt asgari ücretin yüzde seksenini aşamaz. Ödeme süresi prim gün sayısına göre 180, 240 veya 300 gündür; başvuru, fesihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.
İşsizlik ödeneği nedir?
İşsizlik ödeneği, halk arasındaki adıyla işsizlik maaşı, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca sigortalıya belirli bir süre boyunca ödenen aylık gelirdir. Amaç, işini kaybeden kişinin yeni bir iş buluncaya kadar geçireceği dönemde asgari bir gelir güvencesine sahip olmasıdır.
Ödenek, işverenin değil, işçi, işveren ve devlet paylarından oluşan İşsizlik Sigortası Fonu'nun kaynağından karşılanır. İşçinin ücret bordrosunda görünen yüzde bir oranındaki işsizlik sigortası kesintisi, bu fonun işçi payıdır.
Ödenek yalnızca parasal bir destek değildir. Ödenek alınan süre boyunca genel sağlık sigortası primleri de İŞKUR tarafından ödenir; bu sayede kişi ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam eder.
Kimler yararlanabilir?
Kanun üç şartı birlikte arar. Birincisi, iş sözleşmesinin kişinin kendi istek ve kusuru dışında sona ermiş olmasıdır. İkincisi, fesihten önceki son 120 gün boyunca hizmet akdine tabi olmaktır. Üçüncüsü, son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmasıdır.
Kendi isteğiyle istifa eden işçi kural olarak ödenekten yararlanamaz. Buna karşılık haklı nedenle yapılan fesihte durum farklıdır: ücreti ödenmeyen, sigortası eksik bildirilen ya da iş yerinde tacize uğrayan işçi sözleşmeyi haklı nedenle feshederse ödeneğe hak kazanabilir.
Emeklilik nedeniyle işten ayrılan, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle çıkarılan ve belirli süreli sözleşmesi kendiliğinden sona eren bazı işçiler ödenekten yararlanamaz. Belirli süreli sözleşmede sürenin bitmesi, kişinin kendi kusuru sayılmadığından çoğu hâlde ödenek hakkı doğar.
Başvuru nasıl ve ne zaman yapılır?
Başvuru, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren otuz gün içinde İŞKUR'a yapılmalıdır. Başvuru e-Devlet üzerinden elektronik ortamda ya da İŞKUR birimlerine bizzat gidilerek gerçekleştirilebilir.
Otuz günlük süre hak düşürücü bir süre değildir; ancak geç başvurulması hâlinde gecikilen süre toplam ödenek süresinden düşülür. Örneğin 180 gün ödenek hakkı olan bir kişi kırk gün sonra başvurursa, gecikilen on gün toplam süreden indirilir.
Mücbir sebebin bulunduğu hâllerde, örneğin hastanede yatarak tedavi görülmesi durumunda, bu indirim uygulanmaz. Mücbir sebebin belgelenmesi gerekir.
Tutar nasıl hesaplanır?
Günlük ödenek, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde kırkıdır. Aylık ödenek, bu tutarın otuz katıdır.
Bulunan tutarın bir üst sınırı vardır: ödenek, aylık brüt asgari ücretin yüzde seksenini geçemez. Kazancı yüksek olan çalışanlarda ödenek bu tavandan ödenir; bu nedenle yüksek ücretli bir işçiyle asgari ücretin biraz üzerinde çalışan bir işçi arasındaki ödenek farkı, ücret farkı kadar büyük olmaz.
Ödenekten sigorta primi ve gelir vergisi kesilmez. Yalnızca damga vergisi kesintisi yapılır. Bu nedenle eline geçen tutar, hesaplanan brüt ödeneğe oldukça yakındır. Güncel rakamlarla yaklaşık bir sonuç görmek için sitedeki işsizlik maaşı hesaplama aracı kullanılabilir.
Kaç ay ödenir?
Ödeme süresi, son üç yıldaki prim gün sayısına bağlıdır. Son üç yılda 600 gün primi olan sigortalıya 180 gün, 900 gün primi olana 240 gün, 1080 gün primi olana 300 gün süreyle ödenek verilir.
Bu süreler gün olarak ifade edilir ve sırasıyla yaklaşık altı, sekiz ve on aya karşılık gelir. Ödeme, işten ayrılma tarihini izleyen ayın sonunda başlar ve her ayın beşinde yapılır.
Prim gün sayısı hesabında yalnızca işsizlik sigortası primi ödenen günler dikkate alınır. Bu nedenle kayıt dışı çalışılan dönemler hesaba katılmaz; bu dönemler için hizmet tespiti davası açılması gündeme gelebilir.
Ödenek hangi hâllerde kesilir?
Sigortalı bir işe başlandığında ödenek kesilir. Bu durumun İŞKUR'a bildirilmemesi hâlinde yapılan ödemeler yasal faiziyle birlikte geri istenir.
Yaşlılık aylığı almaya başlayan, İŞKUR tarafından teklif edilen ve niteliklerine uygun olan işi haklı bir neden olmaksızın reddeden ya da çağrıldığı hâlde İŞKUR'a başvurmayan kişilerin ödeneği de kesilir.
Ödeneğin kesilmesi her zaman kalıcı değildir. Örneğin kısa süreli bir işte çalışıp yeniden işsiz kalan kişi, kalan hak sahipliği süresini tamamlayabilir; bunun için yeniden başvuru yapılması gerekir.
Çıkış kodu yanlış bildirilmişse ne yapılır?
İşveren, işten ayrılış bildirgesinde fesih nedenini bir kodla bildirir. Bu kod, ödeneğe hak kazanılıp kazanılmadığını doğrudan belirler. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, haklı nedenle istifa eden ya da işten çıkarılan işçinin ayrılışının 'kendi isteğiyle istifa' olarak bildirilmesidir.
Bu durumda İŞKUR başvuruyu reddeder. Reddin dayanağı İŞKUR'un takdiri değil, işverenin bildirdiği koddur. Çözüm, fesih türünün gerçeğe uygun biçimde tespit edilmesini sağlamaktır.
Bunun için iş mahkemesinde tespit davası açılabilir; çoğu zaman kıdem ve ihbar tazminatı istemiyle birlikte açılan davada fesih türü de karara bağlanır. Mahkeme kararıyla kod düzeltildiğinde ödenek geçmişe dönük olarak ödenir. Dava öncesinde arabuluculuğa başvurulması zorunludur.
İlgili çalışma alanı: İş Hukuku.
Dayanak mevzuat
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.50 (ödeneğin miktarı ve süresi)
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.51 (ödeneğe hak kazanma şartları)
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.52 (ödeneğin kesilmesi)
- 4857 sayılı İş Kanunu m.24 (işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı)
Sık sorulan sorular
İşsizlik maaşı için kaç gün prim gerekir?
Son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması ve fesihten önceki son 120 gün boyunca hizmet akdine tabi çalışılmış olması gerekir. 600 gün primi olan 180 gün, 900 gün primi olan 240 gün, 1080 gün primi olan 300 gün ödenek alır.
İstifa eden işsizlik maaşı alabilir mi?
Kendi isteğiyle istifa edende kural olarak ödenek doğmaz. Ancak ücretin ödenmemesi, sigortanın eksik bildirilmesi gibi haklı nedenlerle yapılan fesihte ödenekten yararlanılabilir. Bunun için işten ayrılış bildirgesindeki kodun haklı nedenle feshi göstermesi gerekir.
Başvuruyu geciktirirsem hakkım yanar mı?
Hak tamamen yanmaz; ancak otuz günlük süreden sonra yapılan başvurularda gecikilen gün sayısı toplam ödenek süresinden düşülür. Hastalık gibi mücbir sebeplerin belgelenmesi hâlinde bu indirim uygulanmaz.
İşsizlik maaşı alırken sağlık hizmetinden yararlanabilir miyim?
Evet. Ödenek alınan süre boyunca genel sağlık sigortası primleri İŞKUR tarafından ödenir. Kişi ve bakmakla yükümlü olduğu yakınları bu süre boyunca sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam eder.
Sivas Barosu’na kayıtlı avukat. Aile, ceza ve miras hukuku başta olmak üzere dava takibi ve danışmanlık.
Bu yazı 12 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Kanun değişiklikleri ve somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.