Evde bakım parası, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun ek 7. maddesine dayanır. Madde, bakıma ihtiyacı olan engellilere resmî veya özel bakım merkezlerinde bakım hizmeti ya da sosyal yardım yapılmak suretiyle evde bakımına destek verilmesini düzenler. Tek sayısal şart gelire ilişkindir: her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, asgari ücretin aylık net tutarının üçte ikisinden daha az olmalıdır. Evde bakım desteği, 10.000 gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar aylık sosyal yardım olarak ödenir.
Hukuki dayanak ve iki ayrı destek biçimi
2828 sayılı Kanun'un ek 7. maddesi, 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanun'un 30. maddesiyle eklenmiş, 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle değiştirilmiştir. Yürürlükteki metin, bakıma ihtiyacı olan engelliler bakımından iki ayrı destek biçimi öngörür.
Birincisi kurum bakımıdır: resmî veya özel bakım merkezlerinde bakım hizmeti verilmesi. İkincisi ise evde bakımdır: sosyal yardım yapılmak suretiyle evde bakımına destek verilmesi. Uygulamada "evde bakım parası" olarak bilinen ödeme, bu ikinci biçimdir.
İki destek birbirinin alternatifidir; aynı kişi için aynı dönemde her ikisinden yararlanılmaz. Hangi biçimin uygulanacağı, engellinin bakım ihtiyacının niteliği ve ailenin durumuna göre belirlenir. Her iki biçimde de temel şart aynıdır: kişinin bakıma ihtiyacı olan engelli olarak değerlendirilmesi ve gelir şartının sağlanması.
Gelir şartı: asgari ücretin net tutarının üçte ikisi
Maddenin belirleyici hükmü gelir eşiğidir. Her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, asgari ücretin aylık net tutarının üçte ikisinden daha az olmalıdır.
İki noktaya dikkat etmek gerekir. Birincisi, hesaba yalnızca ücret değil her türlü gelir girer; kira, emekli aylığı, tarımsal gelir ve benzeri kalemler toplanır. İkincisi, hesap kişi başına yapılır: hane toplam geliri, hanede yaşayan kişi sayısına bölünür. Bu nedenle hanedeki kişi sayısı sonucu doğrudan etkiler.
Kanun, gelirlerin hesabında bir istisna getirmiştir. 21/2/2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen cümleye göre, 5510 sayılı Kanun'un ek 18. maddesi uyarınca Ramazan ve Kurban bayramlarında ödenen bayram ikramiyeleri, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının hesaplanmasına dahil edilmez. Böylece bayram ikramiyesinin eşiği aşırmasının önüne geçilmiştir.
Hanede birden fazla engelli varsa
Kanun, aynı hanede birden fazla bakıma ihtiyacı olan engelli bulunması hâlini ayrıca düzenler ve aileyi korur. Bu hâlde, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının hesaplanmasında birinci bakıma ihtiyacı olan engelliden sonraki her bakıma ihtiyacı olan engelli iki kişi sayılır. Yani bölen büyütülür ve kişi başına düşen gelir düşer. Örneğin dört kişilik bir hanede iki bakıma ihtiyacı olan engelli varsa, hesapta kişi sayısı beş olarak alınır. Bu düzenleme, birden fazla engelliye bakan hanelerin eşiği aşarak destek dışında kalmasını engeller.
Tutar nasıl hesaplanır?
Kanun tutarı sabit bir rakam olarak göstermez; gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımına bağlar. Bu yöntem, tutarın memur aylık katsayısı her güncellendiğinde kendiliğinden artması sonucunu doğurur.
Evde bakım bakımından hüküm açıktır: bakıma ihtiyacı olan engellinin evde bakımına destek için 10.000 gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar aylık sosyal yardım yapılır.
Kurum bakımı bakımından ise bir üst sınır öngörülmüştür: bakıma ihtiyacı olan engellilere özel bakım merkezlerinde sunulacak bakım hizmetinin karşılığı olarak belirlenecek kişi başına aylık bakım ücreti tutarı, 20.000 gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutardan fazla olamaz. Dolayısıyla özel bakım merkezlerine yapılacak ödeme, evde bakım yardımının iki katını aşamaz.
Başvuru mercii ve usul
Kanun, iş ve işlemlerin hangi birimlerce yürütüleceğini açıkça belirler. Bakıma ihtiyacı olan engellilerin evde bakımına destek için yapılacak sosyal yardımlara ilişkin iş ve işlemler, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca gerçekleştirilir.
Başvuru şekline, değerlendirilmesine, ödenmesine ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar ise, Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Dolayısıyla uygulamanın ayrıntısı yönetmelikte yer alır ve başvuru öncesinde yürürlükteki yönetmeliğin kontrol edilmesi gerekir.
Başvuruda temel belge, bakıma ihtiyacı olduğunu gösteren engelli sağlık kurulu raporudur. Buna hane bilgilerini ve gelir durumunu gösteren belgeler eklenir. Değerlendirme, rapor incelemesi ve sosyal inceleme raporu üzerinden yapılır; sosyal inceleme sırasında hanede fiilen yaşayan kişiler ve bakımın kim tarafından verildiği tespit edilir.
Ret kararı, kesilme ve dava yolu
Başvurular en sık iki gerekçeyle reddedilir. Birincisi gelir eşiğinin aşılmasıdır; burada tartışma genellikle hangi gelirlerin hesaba katıldığı ve hanede kaç kişinin yaşadığı üzerinde yoğunlaşır. Bayram ikramiyelerinin hesaba dahil edilmemesi gereken bir kalem olduğu gözden kaçabilir.
İkinci gerekçe, raporda bakıma ihtiyaç durumunun tespit edilmemiş olmasıdır. Engellilik oranı yüksek olsa bile raporda bakıma ihtiyacı olduğu yönünde değerlendirme bulunmuyorsa ödeme yapılmaz. Bu hâlde rapora itiraz edilmesi ve il sağlık müdürlüğü aracılığıyla yetkili hastaneye yeniden sevk talebinde bulunulması gerekir.
Ödemenin sonradan kesilmesi de sık görülür: hanedeki gelirin artması, engellinin kurum bakımına alınması veya hane yapısının değişmesi kesilme sebebidir. İdarenin ret ya da kesme işlemine karşı, tebliğden itibaren süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Geriye dönük ödeme talepleri ile fazla ödenen tutarların geri istenmesi uyuşmazlıkları da aynı yargı yolunda görülür. Bu nedenle ret veya kesme yazısının tebliğ tarihinin kayda alınması önemlidir.
Dayanak mevzuat
- 2828 s. Sosyal Hizmetler Kanunu ek m.7 (Ek: 1/7/2005 - 5378/30; Değişik: 6/2/2014 - 6518/21)
- 2828 s. Kanun ek m.7 (bayram ikramiyesi istisnası; Ek cümle: 21/2/2019 - 7166/1)
- 5510 s. Kanun ek m.18 (bayram ikramiyeleri)
- 5378 s. Engelliler Hakkında Kanun (bakım ve destek hizmetleri çerçevesi)
Sık sorulan sorular
Evde bakım parası için gelir şartı nedir?
Her türlü gelirler toplamı esas alınarak hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelirin, asgari ücretin aylık net tutarının üçte ikisinden az olması gerekir.
Tutar nasıl belirlenir?
10.000 gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar aylık sosyal yardım yapılır.
Hanede iki engelli varsa hesap değişir mi?
Değişir. Birinci bakıma ihtiyacı olan engelliden sonraki her engelli, kişi başı gelir hesabında iki kişi sayılır.
Bayram ikramiyesi gelire sayılır mı?
Sayılmaz. 21/2/2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanun'la eklenen cümle uyarınca Ramazan ve Kurban bayramı ikramiyeleri hesaba dahil edilmez.
Başvuru nereye yapılır?
Evde bakım sosyal yardımına ilişkin iş ve işlemler Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca yürütülür.
Ret kararına karşı ne yapılabilir?
İdari işleme karşı süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; rapordaki bakıma ihtiyaç tespiti eksikse rapora itiraz yolu izlenir.

Sivas Barosu’na kayıtlı avukat. Aile, ceza ve miras hukuku başta olmak üzere dava takibi ve danışmanlık.
Bu yazı 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Kanun değişiklikleri ve somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.
