Mirasın reddi, mirasçının kendisine kalan mirası borçlarıyla birlikte kabul etmediğini sulh hukuk mahkemesine beyan etmesidir. Türk Medeni Kanunu’na göre ret süresi, yasal mirasçı için miras bırakanın ölümünü öğrendiği tarihten itibaren üç aydır. Süresinde reddeden mirasçı, miras bırakanın borçlarından sorumlu olmaz.
Mirasın reddi nedir, neden yapılır?
Türk hukukunda mirasçılar, miras bırakanın ölümüyle birlikte mirası bir bütün olarak kendiliğinden kazanır. Bu kazanım yalnızca malları değil, miras bırakanın borçlarını da kapsar. Mirasçılar, miras bırakanın borçlarından kural olarak kişisel olarak ve müteselsilen sorumludur.
Mirasın reddi, mirasçının bu sonuçtan kurtulmasını sağlayan hukuki bir imkândır. Özellikle miras bırakanın borçlarının mallarından fazla olduğu durumlarda, mirasçılar mirası reddederek borçlardan kurtulabilir.
Mirasın reddi, Türk Medeni Kanunu'nun 605 ile 618. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ret, kişisel bir tercih olup her mirasçı kendi adına ayrı ayrı karar verebilir; bir mirasçının reddi diğerlerini bağlamaz.
Mirasın reddi süresi ne kadardır?
Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesine göre ret süresi üç aydır. Bu süre yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, atanmış mirasçılar için ise miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar.
Üç aylık süre hak düşürücü niteliktedir. Süre içinde ret beyanında bulunmayan mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır. Bu nedenle miras bırakanın borçlu olduğundan şüphe ediliyorsa, ölümden sonra hızla araştırma yapılması önemlidir.
Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi, ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre verebilir. Örneğin terekenin durumunun kısa sürede anlaşılamadığı karmaşık durumlarda bu imkân gündeme gelebilir.
Mirasın reddi nasıl yapılır?
Türk Medeni Kanunu'nun 609. maddesine göre ret, sulh hâkimine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Uygulamada ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine dilekçe verilerek yapılır.
Miras bırakanın son yerleşim yeri Sivas ise ret beyanı Sivas Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yapılır. Mahkeme, beyanı tutanağa geçirir ve ret kütüğüne kaydeder. Mirasçı, ret beyanının kaydedildiğine dair belge alabilir.
Ret beyanında bulunacak kişinin mirası daha önce benimsememiş olması gerekir. Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesine göre ret süresi içinde terekeye ait işlemlere girişen, olağan yönetim dışındaki işler yapan veya tereke mallarını gizleyen ya da kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez.
Mirası benimseme sayılan davranışlar
Miras bırakanın aracını satmak, banka hesabındaki parayı çekip kullanmak veya taşınmazını kiraya vermek gibi işlemler mirası benimseme olarak değerlendirilebilir. Buna karşılık cenaze giderlerinin karşılanması veya çürüyecek malların korunması gibi olağan yönetim işleri reddi engellemez.
Mirasın hükmen reddi nedir?
Türk Medeni Kanunu'nun 605. maddesinin ikinci fıkrasına göre ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır. Buna mirasın hükmen reddi denir.
Hükmen retde mirasçının ayrıca ret beyanında bulunmasına gerek yoktur ve üç aylık süre uygulanmaz. Ancak alacaklılar mirasçıya karşı takip başlattığında, mirasçının terekenin borca batık olduğunu bir dava ile tespit ettirmesi gerekebilir.
Uygulamada miras bırakan hakkında çok sayıda icra takibi, aciz vesikası veya haciz kaydı bulunması, mirasın hükmen reddedildiğinin tespitinde önemli delillerdir. Bu dava da sulh hukuk mahkemesinde değil, genel mahkemede açılır ve alacaklılar davaya dâhil edilir.
Mirası reddetmenin sonuçları nelerdir?
Mirası reddeden mirasçı, miras bırakanın borçlarından sorumlu olmaz; ancak aynı zamanda terekedeki mallar üzerinde de hak iddia edemez. Ret, mirasın bütünü için yapılır; bir mirasçı yalnızca malları alıp borçları reddedemez.
Türk Medeni Kanunu'nun 611. maddesine göre reddedilen miras payı, reddeden mirasçı miras bırakandan önce ölmüş gibi hesaplanarak onun altsoyuna geçer. Bu nedenle bir kişi mirası reddettiğinde, borçlu miras onun çocuklarına geçebilir; çocukların da ayrıca ret beyanında bulunması gerekebilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 612. maddesine göre en yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse, miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda artan bir değer olursa, bu değer ret olmamış gibi hak sahiplerine verilir.
Mirası reddeden kişi sigorta ve emekli maaşı hakkını kaybeder mi?
Mirasın reddi, yalnızca miras bırakanın terekesindeki mal ve borçları kapsar. Ölüm aylığı, yetim aylığı gibi sosyal güvenlik hakları miras hukukundan değil, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'ndan doğar. Bu nedenle mirası reddeden hak sahibi, şartları taşıyorsa SGK'dan ölüm aylığı almaya devam edebilir.
Aynı şekilde miras bırakanın hayat sigortası poliçesinde lehtar olarak gösterilen kişi, sigorta bedelini miras yoluyla değil poliçeye dayanarak alır. Ancak bu ayrımın somut belgeler üzerinden değerlendirilmesi gerekir; banka hesabındaki para veya araç gibi malvarlığı unsurları ise terekeye dâhildir.
Mirası reddetmeden önce ne yapılmalı?
Miras bırakanın borç durumunu anlamak için tapu kayıtları, araç kayıtları, banka hesapları ve icra dosyaları araştırılmalıdır. UYAP üzerinden miras bırakan hakkındaki icra takipleri öğrenilebilir; bankalardan borç ve alacak durumuna dair bilgi alınabilir.
Terekenin borca batık olup olmadığı anlaşılamıyorsa, Türk Medeni Kanunu'nun 619. maddesi uyarınca resmî defter tutulması istenebilir. Resmî defter, terekenin aktif ve pasifini ortaya koyar ve mirasçının bilgi sahibi olarak karar vermesini sağlar.
Karar verirken, ret beyanının altsoya etkisi de hesaba katılmalıdır. Ailedeki tüm mirasçıların durumunun birlikte değerlendirilmesi, borçlu mirasın farklı kuşaklara geçmesini önler.
İlgili çalışma alanı: Miras Hukuku, Alacak Tahsili.
Dayanak mevzuat
- TMK m.605 (mirasın reddi, hükmen ret)
- TMK m.606 (ret süresi)
- TMK m.609 (ret beyanı)
- TMK m.610 (ret hakkının düşmesi)
- TMK m.611-612 (reddin sonuçları)
- TMK m.619 (resmî defter)
Sık sorulan sorular
Mirasın reddi için üç aylık süre ne zaman başlar?
Yasal mirasçılar için süre, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiğini ispat eden kişi için süre öğrenme tarihinden işler. Vasiyetnameyle atanan mirasçılar için ise tasarrufun resmen bildirildiği tarihten başlar.
Mirası reddedersem borçlar çocuklarıma geçer mi?
Reddedilen miras payı, reddeden kişi miras bırakandan önce ölmüş gibi onun altsoyuna geçer. Bu nedenle borçlu miras çocuklara geçebilir. Çocukların da kendi adlarına ayrıca ret beyanında bulunması gerekir; küçük çocuklar için veli adına beyanda bulunur.
Mirasın reddi noterden yapılabilir mi?
Hayır. Türk Medeni Kanunu’na göre ret beyanı sulh hâkimine yapılır. Beyan, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak verilir ve ret kütüğüne kaydedilir.
Üç aylık süre kaçırılırsa ne olur?
Süre içinde ret beyanında bulunmayan mirasçı mirası kazanmış sayılır ve borçlardan sorumlu olur. Ancak miras bırakanın ölüm tarihinde borca batık olduğu açıkça belliyse, mirasın hükmen reddedildiğinin tespiti için dava açılabilir; bu durumda süre şartı aranmaz.
Sivas Barosu’na kayıtlı avukat. Miras Hukuku başta olmak üzere dava takibi ve danışmanlık.
Bu yazı 11 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Kanun değişiklikleri ve somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.