Hakaret suçu, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ya da sövülmesiyle işlenir. Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesine göre cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâller dışında hakaret şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi altı aydır.
Hakaret suçu nedir?
Hakaret suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinde şerefe karşı suçlar arasında düzenlenmiştir. Suçla korunan hukuki değer, kişinin onuru, şerefi ve toplum içindeki saygınlığıdır.
Kanuna göre hakaret iki şekilde işlenebilir. Birincisi, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmektir. İkincisi ise bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına sövmek suretiyle saldırmaktır.
Her kaba veya kırıcı söz hakaret suçunu oluşturmaz. Yargıtay, sözün söylendiği ortamı, taraflar arasındaki ilişkiyi ve sözün toplumdaki algılanış biçimini birlikte değerlendirir. Eleştiri sınırları içinde kalan ve kişiyi aşağılama amacı taşımayan ifadeler, ifade özgürlüğü kapsamında kabul edilebilir.
Hakaret suçunun cezası nedir?
Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasına göre hakaret suçunun cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Hâkim, somut olayın özelliklerine göre bu iki yaptırımdan birini seçer.
Mağdurun yokluğunda, yani gıyabında işlenen hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir. Bu, hakaretin en az üç kişinin öğrenebileceği şekilde yapılması anlamına gelir.
Maddenin dördüncü fıkrasına göre hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda biri oranında artırılır. Herkesin görebileceği bir sosyal medya paylaşımı veya kalabalık bir ortamda yapılan hakaret, aleniyet unsurunu oluşturabilir.
Nitelikli hakaret hâlleri
Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinin üçüncü fıkrasına göre hakaretin kamu görevlisine karşı görevinden dolayı; dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından veya mensup bulunduğu dinin kurallarına göre hareket etmesinden dolayı ya da kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
Mesajla veya sosyal medyada hakaret suç mudur?
Evet. Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinin ikinci fıkrasına göre fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde de aynı ceza verilir. Kısa mesaj, WhatsApp mesajı veya e-posta ile yapılan hakaret bu kapsamdadır.
Sosyal medya platformlarında herkese açık olarak yapılan paylaşımlar ve yorumlar, hakaretin alenen işlenmesi niteliğinde olabilir. Bu durumda cezada artırım yapılır. Kişinin açıkça adı verilmese bile, kime yönelik olduğu anlaşılabiliyorsa suç oluşabilir.
Bu tür hakaretlerde delillerin korunması büyük önem taşır. Mesajların ve paylaşımların ekran görüntülerinin alınması, paylaşımın bağlantısının, tarihinin ve paylaşan hesabın kaydedilmesi gerekir. Paylaşım silinse bile savcılık, gerektiğinde platformlardan veya ilgili kurumlardan kayıt talep edebilir.
Hakaret suçu şikâyete bağlı mıdır?
Türk Ceza Kanunu'nun 131. maddesine göre kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret hariç, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
Şikâyet süresi, Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesine göre failin ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır. Bu süre içinde şikâyette bulunulmazsa soruşturma yapılamaz. Olayın üzerinden uzun zaman geçmişse, dava zamanaşımı da ayrıca dikkate alınmalıdır.
Şikâyete bağlı hakaret suçlarında mağdur, şikâyetinden vazgeçebilir. Vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar mümkündür ve kural olarak davanın düşmesine yol açar. Ancak vazgeçmeyi sanığın kabul etmemesi hâlinde vazgeçme sonuç doğurmaz.
Karşılıklı hakarette ceza verilir mi?
Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesi, haksız bir fiile tepki olarak ve karşılıklı hakaret durumlarını ayrıca düzenler. Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Karşılıklı hakaret hâlinde ise olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında ceza vermekten vazgeçilebilir. Bu hüküm, tarafların birbirine karşılıklı olarak sövdüğü veya hakaret ettiği durumlarda uygulanır.
Türk Ceza Kanunu'nun 128. maddesi ise iddia ve savunma dokunulmazlığını düzenler. Yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsamında, somut olaylara ilişkin isnat veya olumsuz değerlendirmelerde bulunulması, gerçek ve somut vakalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması şartıyla cezalandırılmaz.
Hakaret suçunda uzlaştırma uygulanır mı?
Şikâyete bağlı hakaret suçları, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesi uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Savcılık, soruşturma aşamasında dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir ve taraflara uzlaşma teklif edilir.
Uzlaşma sağlanır ve kararlaştırılan edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Edim, özür dilemek, bir miktar para ödemek veya bir kamu yararına bağış yapmak gibi farklı biçimlerde olabilir.
Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret ise şikâyete bağlı olmadığından uzlaştırma kapsamı dışındadır. Uzlaşma sağlanamazsa soruşturma devam eder ve yeterli şüphe varsa kamu davası açılır. Sivas'ta bu davalar Sivas Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülür.
Hakaret nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?
Evet. Hakaret, aynı zamanda kişilik haklarına saldırı niteliğinde bir haksız fiildir. Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesine göre kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir.
Manevi tazminat davası, ceza davasından bağımsız olarak asliye hukuk mahkemesinde açılabilir. Ceza davasında verilen mahkûmiyet kararı, tazminat davasında önemli bir delil niteliği taşır; ancak hukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir.
Tazminat talebi, Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesi uyarınca zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı daha uzunsa, bu süre uygulanır.
İlgili çalışma alanı: Ceza Hukuku.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı TCK m.125 (hakaret)
- 5237 sayılı TCK m.128-129 (iddia ve savunma dokunulmazlığı, haksız fiile tepki)
- 5237 sayılı TCK m.131 (soruşturma ve kovuşturma koşulu)
- 5271 sayılı CMK m.253 (uzlaştırma)
- TBK m.58 (kişilik hakkının zedelenmesi)
Sık sorulan sorular
Hakaret suçunun cezası ne kadardır?
Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesine göre hakaretin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Hakaret alenen işlenirse ceza altıda bir oranında artırılır; kamu görevlisine görevinden dolayı işlenirse cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
WhatsApp'tan hakaret suç mudur?
Evet. Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle yapılan hakaret de suçtur ve aynı cezayı gerektirir. Mesajların ekran görüntüleri, gönderen numara ve tarihle birlikte saklanmalıdır.
Hakaret davası için şikâyet süresi ne kadardır?
Şikâyete bağlı hakaret suçlarında şikâyet süresi, failin ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret ise şikâyete bağlı değildir ve resen soruşturulur.
Karşılıklı hakarette ceza verilir mi?
Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesine göre karşılıklı hakaret hâlinde olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında ceza vermekten vazgeçilebilir. Haksız bir fiile tepki olarak işlenen hakarette ise ceza indirilebilir veya hiç verilmeyebilir.
Sivas Barosu’na kayıtlı avukat. Ceza Hukuku başta olmak üzere dava takibi ve danışmanlık.
Bu yazı 11 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Kanun değişiklikleri ve somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.