Hırsızlık suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesinde düzenlenir: zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Nitelikli hâllerde ceza üç yıldan on yıla kadar çıkar.
Hırsızlık suçunun temel cezası nedir?
Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesi suçu tanımlar: zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye **bir yıldan üç yıla kadar** hapis cezası verilir.
Tanımın üç unsuru vardır: malın taşınır olması, zilyedin rızasının bulunmaması ve yarar sağlama maksadı. Taşınmazlar bu maddenin konusu değildir; onlar için başka suç tipleri söz konusu olur.
“Zilyet”, malı fiilen elinde bulunduran kişidir ve her zaman malik olmak zorunda değildir. Kiralanan ya da emanet bırakılan bir eşya da bu kapsamda değerlendirilir.
Temel ceza görece düşüktür; ancak uygulamada dosyaların çoğu nitelikli hâllere girdiği için fiilen uygulanan ceza aralığı çok daha yüksektir.
Nitelikli hırsızlık hâlleri ve cezaları
142. madde iki ayrı ceza aralığı öngörür. Birinci fıkradaki hâllerde ceza **üç yıldan yedi yıla kadar** hapistir.
Bu fıkra kapsamında; kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında, halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların varış ya da kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında, bir afet veya genel felaketin zararlarını önlemek için hazırlanan eşya hakkında ve âdet, tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında işlenen hırsızlık yer alır.
İkinci fıkradaki hâllerde ceza daha ağırdır: **beş yıldan on yıla kadar** hapis. Bu fıkra; kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak, elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle, doğal afet veya sosyal olayların meydana getirdiği korku ve kargaşadan yararlanarak, haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da başka bir aletle kilit açmak suretiyle, **bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle**, tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı hâlde resmî sıfat takınarak, büyük veya küçükbaş hayvan hakkında işlenen hırsızlığı kapsar.
Aynı fıkraya 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun'la bir bent daha eklenmiştir: herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenen hırsızlık da bu kapsamdadır.
Gece vakti ayrı bir artırım sebebidir. 143. maddeye göre hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi hâlinde verilecek ceza **yarı oranında** artırılır.
Cezayı azaltan veya kaldıran hâller
Kanun yalnızca artırım değil, indirim sebepleri de öngörür ve bunlar uygulamada sıkça gözden kaçar.
144. madde daha az cezayı gerektiren hâlleri düzenler: hırsızlık suçunun paydaş veya elbirliğiyle malik olunan mal üzerinde ya da bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâlinde, **şikâyet üzerine**, fail hakkında iki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Bu hâlde suç şikâyete bağlıdır.
145. madde malın değerinin azlığını düzenler: hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak **ceza vermekten de vazgeçilebilir**.
146. madde kullanma hırsızlığını düzenler: suçun, malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir. Ancak malın suç işlemek için kullanılmış olması hâlinde bu hüküm uygulanmaz.
Etkin pişmanlık: zararı gidermek cezayı ne kadar düşürür?
Hırsızlık, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulandığı suçlardandır ve indirim oranı zamanlamaya bağlıdır.
Türk Ceza Kanunu'nun 168. maddesine göre suç tamamlandıktan sonra fakat bu nedenle **hakkında kovuşturma başlamadan önce**, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde, verilecek cezanın **üçte ikisine kadarı** indirilir.
Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi hâlinde ise verilecek cezanın **yarısına kadarı** indirilir.
Zararın tamamı değil bir kısmı giderilmişse ek bir şart devreye girer: kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca **mağdurun rızası** aranır.
Bu nedenle zararın ne zaman ve ne ölçüde giderildiği, dosyanın en belirleyici unsurlarından biridir; soruşturma aşamasında yapılan ödeme ile kovuşturmada yapılan ödeme arasında ciddi fark vardır.
Hırsızlık uzlaştırma kapsamında mı?
Evet. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesi uzlaştırma kapsamındaki suçları sayarken hırsızlığı açıkça anar; madde 141 bu listede yer alır. Bu hüküm 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun'la eklenmiştir.
Uzlaşma sağlanırsa kamu davası açılmaz; dava açılmışsa düşer. Bu yönüyle etkin pişmanlıktan farklıdır: etkin pişmanlık cezayı indirir, uzlaşma süreci sona erdirir.
144. maddedeki hâller ve kullanma hırsızlığı zaten şikâyete bağlı olduğundan, bu dosyalarda şikâyetten vazgeçme de doğrudan sonuç doğurur.
Nitelikli hırsızlık hâllerinde ise suç şikâyete bağlı değildir; mağdurun vazgeçmesi tek başına soruşturmayı sona erdirmez, ancak etkin pişmanlık ve uzlaştırma değerlendirmesi ayrıca yapılır.
Hırsızlık dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğunlukla fiilin hangi fıkraya girdiği ve zararın ne zaman giderildiğidir; bu iki unsur cezayı kat kat değiştirir. Hem şikâyetçi hem şüpheli bakımından sürecin başında bir avukata danışılmasında yarar vardır.
İlgili çalışma alanı: Ceza Hukuku.
Dayanak mevzuat
- TCK m.141 (hırsızlık)
- TCK m.142 (nitelikli hırsızlık)
- TCK m.143 (gece vakti)
- TCK m.144 (daha az cezayı gerektiren hâller)
- TCK m.145 (malın değerinin azlığı)
- TCK m.146 (kullanma hırsızlığı)
- TCK m.168 (etkin pişmanlık)
- CMK m.253 (uzlaştırma)
Sık sorulan sorular
Hırsızlık suçunun cezası ne kadar?
Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesine göre temel ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir. 142. maddedeki nitelikli hâllerde ceza üç yıldan yedi yıla, ikinci fıkradaki hâllerde beş yıldan on yıla kadar çıkar. Gece vakti işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
Çalınan malı geri verirsem ceza düşer mi?
Düşer. 168. maddeye göre kovuşturma başlamadan önce zararı tamamen giderirseniz cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce giderirseniz yarısına kadarı indirilir. Kısmi ödemede mağdurun rızası da aranır.
Değeri çok düşük bir şeyin çalınmasında ceza verilir mi?
145. maddeye göre malın değerinin azlığı nedeniyle verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak ceza vermekten vazgeçilebilir. Bu, hâkimin takdirine bırakılmış bir değerlendirmedir.
Ortak malı almak hırsızlık sayılır mı?
144. maddeye göre suçun paydaş veya elbirliğiyle malik olunan mal üzerinde işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine iki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Bu hâl şikâyete bağlıdır ve ceza belirgin biçimde düşüktür.
Arabayı kullanıp geri bıraktım, bu da hırsızlık mı?
146. maddeye göre malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere alınması kullanma hırsızlığıdır; şikâyet üzerine ceza yarı oranına kadar indirilir. Ancak mal suç işlemek için kullanılmışsa bu indirim uygulanmaz.
Sivas Barosu’na kayıtlı avukat. Ceza Hukuku başta olmak üzere dava takibi ve danışmanlık.
Bu yazı 6 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Kanun değişiklikleri ve somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.