Yıllık ücretli izin, işyerinde en az bir yıl çalışan işçinin dinlenmesi için tanınan ve vazgeçilemeyen bir haktır. İş Kanunu'nun 53. maddesine göre izin süresi kıdeme göre on dört, yirmi veya yirmi altı gündür. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izin sürelerinin ücreti işçiye son ücreti üzerinden ödenir.
Yıllık ücretli izin nedir?
Yıllık ücretli izin, işçinin bir yıl boyunca çalışmasının ardından dinlenmesini ve sağlığını korumasını amaçlayan anayasal bir haktır. Anayasa'nın 50. maddesi, dinlenmenin çalışanların hakkı olduğunu ve ücretli yıllık iznin kanunla düzenleneceğini belirtir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesine göre işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yıllık izin hakkından vazgeçilemez.
İzin süresince işçiye ücreti tam olarak ödenir. İşveren, işçinin izin hakkını kullandırmakla yükümlüdür; izin yerine ücret ödeyerek bu yükümlülükten kurtulamaz. İzin ücreti ancak iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde paraya çevrilebilir.
Yıllık izin kaç gündür?
İş Kanunu'nun 53. maddesine göre işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar, beş yıl dahil olanlara on dört günden az olamaz.
Hizmet süresi beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden, on beş yıl ve daha fazla olanlara ise yirmi altı günden az izin verilemez. Bu süreler asgari olup iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleriyle artırılabilir.
On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık izin süreleri ise dörder gün artırılarak uygulanır.
Hafta tatili ve resmî tatiller izne dahil midir?
Hayır. İş Kanunu'nun 56. maddesine göre yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Bu nedenle izin süreleri iş günü üzerinden hesaplanır.
Yıllık izin bölünerek kullanılabilir mi?
Yıllık ücretli izin, kural olarak işveren tarafından bölünemez. Ancak İş Kanunu'nun 56. maddesine göre tarafların anlaşması ile yıllık izin, bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en fazla üçe bölünebilir.
Yıllık izinlerini işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olan işçilere, talepte bulunmaları ve bu durumu belgelemeleri şartıyla, gidiş ve dönüşlerinde toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi zorunludur.
İznin ne zaman kullanılacağı konusunda işçinin talebi dikkate alınır; ancak işyerinin işleyişi de göz önünde bulundurularak iznin zamanı işverence belirlenir. Yıllık İzin Yönetmeliği, izin kurulu ve izin planlaması konusunda ayrıntılı düzenlemeler içerir.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti nasıl alınır?
İş Kanunu'nun 59. maddesine göre iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.
Bu hüküm, iş sözleşmesinin kim tarafından ve hangi sebeple sona erdirildiğine bakılmaksızın uygulanır. İşçi istifa etmiş olsa veya haklı nedenle işten çıkarılmış olsa bile, kullanılmayan izin ücretine hak kazanır.
Kullanılmayan izin ücreti, işçinin son brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Günlük ücret, kullanılmayan izin günü sayısıyla çarpılarak alacak tutarı bulunur. Bu ücret, kıdem ve ihbar tazminatından ayrı bir alacak kalemidir.
Yıllık izin kullandırıldığını kim ispatlar?
Yıllık izin davalarında ispat yükü işverendedir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre işçinin yıllık izinlerini kullandığını ispat etmek işverene düşer.
İşveren, bu ispatı genellikle işçinin imzasını taşıyan izin defteri, izin talep formları veya yazılı izin belgeleriyle yapar. İşçinin imzasını taşımayan kayıtlar, tek başına yeterli kabul edilmez.
Tanık beyanlarının yıllık iznin kullandırıldığının ispatında yeterli olup olmadığı tartışmalıdır; uygulamada yazılı belge aranmaktadır. Bu nedenle işverenin izin kullandırımını düzenli ve imzalı belgelerle kayıt altına alması, işçinin de izin belgelerinin bir örneğini saklaması yararlıdır.
Yıllık izin alacağı davası nasıl açılır?
Kullanılmayan yıllık izin ücreti için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca işçi alacaklarına ilişkin davalarda arabuluculuk dava şartıdır.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir. Sivas'ta bu davalar Sivas İş Mahkemesi'nde görülür. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla görev yapar.
Yıllık izin ücreti alacağı, İş Kanunu'nun ek 3. maddesi uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. Önemli bir özellik olarak, bu süre iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Çalışma devam ederken biriken izinler için zamanaşımı işlemez.
İzin sırasında başka işte çalışılabilir mi?
İş Kanunu'nun 58. maddesine göre yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin bu izni süresince ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu süre içinde kendisine ödenen izin ücreti işverence geri alınabilir.
Bu düzenleme, yıllık iznin dinlenme amacına uygun kullanılmasını sağlamayı amaçlar. İşçinin izin sırasında başka bir işverene bağlı olarak ücretli çalışması, iznin amacına aykırı kabul edilir.
Yıllık izin, iş sözleşmesi askıda iken kazanılan bir hak olarak değil, fiilen çalışılan sürelere göre hesaplanır. Ancak kanunda sayılan bazı hâller, örneğin belirli süreler içindeki hastalık ve kaza nedeniyle işe gelinmeyen günler, çalışılmış gibi sayılır.
İlgili çalışma alanı: İş Hukuku.
Dayanak mevzuat
- 4857 sayılı İş Kanunu m.53-54 (izin hakkı ve süreler)
- 4857 sayılı İş Kanunu m.56 (iznin bölünmesi ve yol izni)
- 4857 sayılı İş Kanunu m.58-59 (izinde çalışma ve izin ücreti)
- 4857 sayılı İş Kanunu ek m.3 (zamanaşımı)
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği
Sık sorulan sorular
Yıllık izin hakkı kaç gündür?
Bir yıldan beş yıla kadar, beş yıl dahil çalışan işçi için en az on dört gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az çalışan için en az yirmi gün, on beş yıl ve daha fazla çalışan için en az yirmi altı gündür. On sekiz yaş ve altı ile elli yaş ve üstü işçiler için en az yirmi gündür.
İstifa eden işçi kullanmadığı izin ücretini alabilir mi?
Evet. İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin, işçinin hak kazanıp kullanmadığı yıllık izin sürelerinin ücreti, son ücreti üzerinden ödenir. İstifa bu hakkı ortadan kaldırmaz.
Yıllık izin ücreti zamanaşımı ne zaman başlar?
Yıllık izin ücreti alacağı beş yıllık zamanaşımına tabidir ve bu süre iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Çalışma devam ederken kullanılmayan izinler için zamanaşımı işlemez.
Yıllık izin parçalara bölünebilir mi?
Tarafların anlaşmasıyla yıllık izin, bir bölümü on günden az olmamak üzere en fazla üç parçaya bölünebilir. İşveren tek taraflı olarak izni bölemez.
Sivas Barosu’na kayıtlı avukat. Aile, ceza ve miras hukuku başta olmak üzere dava takibi ve danışmanlık.
Bu yazı 11 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Kanun değişiklikleri ve somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.