Uzaklaştırma kararı, şiddete uğrayan veya şiddet tehlikesi altında bulunan kişiyi korumak için şiddet uygulayanın konuttan uzaklaştırılmasına ve korunan kişiye yaklaşmamasına ilişkin tedbirdir. 6284 sayılı Kanun'a göre bu karar için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz; karar en fazla altı ay için verilir ve gerektiğinde uzatılabilir.
Uzaklaştırma kararı nedir?
Uzaklaştırma kararı, halk arasında 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında verilen önleyici tedbirlerin genel adıdır. Amaç, şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kişiyi hızlı ve etkili biçimde korumaktır.
Kanun yalnızca kadınları değil; çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişileri de koruma altına alır. Eşler, boşanmış eşler, nişanlılar ve birlikte yaşayan kişiler arasındaki şiddet olayları kanun kapsamındadır.
Kanunda şiddet kavramı geniş tutulmuştur. Fiziksel şiddetin yanında cinsel, psikolojik, sözlü ve ekonomik şiddet de kanunun kapsamındadır. Tehdit, hakaret, ısrarlı takip ve ekonomik baskı da tedbir talebine konu olabilir.
Uzaklaştırma kararı için nereye başvurulur?
Tedbir talebinde bulunmak için aile mahkemesine, Cumhuriyet Başsavcılığına, kolluk birimlerine, yani polis veya jandarmaya, ya da Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerine başvurulabilir. Başvuru sözlü olarak da yapılabilir.
Başvurunun hangi kuruma yapıldığı, tedbir kararının verilmesini engellemez. Kolluğa veya savcılığa yapılan başvurular, gecikmeksizin aile mahkemesine iletilir.
Sivas'ta tedbir talepleri Sivas Aile Mahkemesi tarafından değerlendirilir. Acil durumlarda en yakın karakola veya jandarmaya başvurmak en hızlı yoldur; kolluk, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bazı tedbirleri kendisi de alabilir.
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amirinin aldığı önleyici tedbir kararı, en geç yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Hâkim tarafından onaylanmayan karar kendiliğinden kalkar. Bu düzenleme, hâkime ulaşılamayan gece saatleri veya hafta sonları gibi durumlarda korumanın gecikmemesini sağlar.
Israrlı takip de ayrıca bir suç olarak düzenlenmiştir. Türk Ceza Kanunu'nun 123/A maddesine göre bir kimseyi ısrarlı bir şekilde fiziken takip eden veya haberleşme araçlarını kullanarak iletişim kurmaya çalışan ve bu suretle kişinin ciddi bir huzursuzluk yaşamasına ya da kendisinin veya yakınının güvenliği bakımından endişeye düşmesine neden olan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Tedbir başvurusu ile birlikte savcılığa suç duyurusunda bulunulması da mümkündür.
Uzaklaştırma kararı için delil gerekir mi?
6284 sayılı Kanun'un 8. maddesinin üçüncü fıkrasına göre tedbir kararı verilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Bu düzenleme, koruma ihtiyacının gecikmeden karşılanmasını amaçlar.
Tedbir kararı, çoğu zaman başvurunun yapıldığı gün veya kısa süre içinde verilir. Hâkim, başvurucunun beyanını ve dosyadaki bilgileri değerlendirerek karar verir.
Delil aranmaması, sunulabilecek delillerin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Darp raporu, mesaj kayıtları veya tanık bilgileri, kararın süresi ve kapsamının belirlenmesinde ve olası bir ceza soruşturmasında önem taşır.
Hangi tedbirlere karar verilebilir?
6284 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre hâkim, şiddet uygulayan hakkında önleyici tedbirlere karar verebilir. Bunlar arasında şiddet mağduruna yönelik tehdit, hakaret ve aşağılama içeren söz ve davranışlarda bulunmaması, müşterek konuttan uzaklaştırılması ve korunan kişiye yaklaşmaması yer alır.
Hâkim ayrıca korunan kişinin bulunduğu konuta, okula ve işyerine yaklaşılmamasına, iletişim araçlarıyla rahatsız edilmemesine, silahın kolluğa teslim edilmesine ve gerektiğinde çocuklarla kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde kurulmasına karar verebilir.
Korunan kişi hakkında ise 4. madde kapsamında koruyucu tedbirler alınabilir. Barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım yapılması, hayati tehlike varsa geçici koruma verilmesi ve kimlik bilgilerinin gizlenmesi bu tedbirler arasındadır.
Uzaklaştırma kararı ne kadar sürer?
6284 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasına göre tedbir kararları ilk seferinde en fazla altı ay süreyle verilebilir. Hâkim, olayın özelliklerine göre daha kısa bir süre de belirleyebilir.
Şiddet veya şiddet tehlikesinin devam ettiği durumlarda, korunan kişinin talebi ya da ilgili kurumların bildirimi üzerine tedbir kararının süresi uzatılabilir. Uzatma talebinin, mevcut kararın süresi dolmadan yapılması uygun olur.
Tedbir kararları, tarafların barışması veya birlikte yaşamaya başlaması hâlinde kendiliğinden sona ermez. Kararın kaldırılması isteniyorsa, bunun mahkemeden talep edilmesi gerekir.
Uzaklaştırma kararına itiraz edilebilir mi?
6284 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre tedbir kararlarına karşı, kararın tefhimi veya tebliğinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. İtirazı, bir sonraki numaralı aile mahkemesi değerlendirir.
Hakkında tedbir kararı verilen kişi, itirazında olayların farklı geliştiğini ve tedbire gerek olmadığını ileri sürebilir. İtiraz, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; itiraz sonuçlanıncaya kadar karara uyulması gerekir.
İtiraz üzerine verilen karar kesindir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde tüm açıklamaların ve delillerin eksiksiz sunulması önemlidir.
Uzaklaştırma kararına uyulmazsa ne olur?
6284 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre hakkında verilen tedbir kararının gereklerine aykırı davranan kişi, ihlalin niteliğine göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur.
Tedbir kararına aykırılığın tekrarı hâlinde, her defasında zorlama hapsinin süresi on beş günden otuz güne kadar uygulanır. Ancak zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez.
Tedbir kararını ihlal eden kişinin eylemi ayrıca bir suç oluşturuyorsa, örneğin tehdit veya yaralama gibi, zorlama hapsinden bağımsız olarak bu suçtan dolayı ceza soruşturması yürütülür. İhlal hâlinde korunan kişinin derhâl kolluğa haber vermesi gerekir.
İlgili çalışma alanı: Aile Hukuku, Ceza Hukuku.
Dayanak mevzuat
- 6284 sayılı Kanun m.4 (koruyucu tedbirler)
- 6284 sayılı Kanun m.5 (önleyici tedbirler)
- 6284 sayılı Kanun m.8 (tedbir kararlarının süresi ve delil aranmaması)
- 6284 sayılı Kanun m.9 (itiraz)
- 6284 sayılı Kanun m.13 (zorlama hapsi)
Sık sorulan sorular
Uzaklaştırma kararı almak için delil gerekir mi?
Hayır. 6284 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre tedbir kararı verilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Başvurucunun beyanı değerlendirilerek hızlı şekilde karar verilebilir.
Uzaklaştırma kararı kaç gün sürer?
Tedbir kararları ilk seferinde en fazla altı ay süreyle verilir. Şiddet tehlikesi devam ediyorsa, talep üzerine süre uzatılabilir. Hâkim olayın özelliklerine göre daha kısa bir süre de belirleyebilir.
Uzaklaştırma kararına nasıl itiraz edilir?
Tedbir kararına, tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. İtirazı bir sonraki numaralı aile mahkemesi inceler ve verdiği karar kesindir.
Uzaklaştırma kararını ihlal etmenin cezası nedir?
Tedbir kararına aykırı davranan kişi hakkında üç günden on güne kadar zorlama hapsine karar verilir. Tekrarında her defasında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsi uygulanır; toplam süre altı ayı geçemez.
Sivas Barosu’na kayıtlı avukat. Aile, ceza ve miras hukuku başta olmak üzere dava takibi ve danışmanlık.
Bu yazı 11 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Kanun değişiklikleri ve somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.